Kiswahili Midterm Prep

期中复习。

Preparing for the midterm.

期中模拟卷的七个部分,一部分一节:怎么把陈述句变回问句、单复数一起动的三样东西、否定的规则、从日出开始数的钟、饭桌上的问答、食物的词,以及在餐馆里点一顿饭。每一节先讲规则,再给卷子上的答案。

The seven parts of the practice midterm, one section each: turning a statement back into a question, the three things that move together when number changes, the rules of negation, a clock that starts counting at sunrise, questions at the table, the words for food, and ordering a meal. Each section gives the rule first and the worked answers from the paper after it.

卷子没出、但课上讲过、期中很可能考的东西也补在这里:数字怎么跟名词一致,否定句怎么改回肯定,星期和日期,hu- 习惯式,一份扩展词库。最后是一套全新的模拟卷 B,题型和原卷一样,答案折叠。详细讲解在 Note 08 和 Note 09。

What the paper did not ask but class covered and the midterm may well test is here too: number agreement, turning negatives back into affirmatives, days and dates, the habitual hu-, and a wider word bank. At the end is a fresh practice paper B in the same format, with answers folded. Fuller explanations are in Notes 08 and 09.

Mazoezi ya Mtihani wa Katikati ya Muhula · Mapukutiko 2026 修订于 10 月 26 日 · Revised 26 October Beginners’ Kiswahili Notes by Zhijun He
  1. 问,或者答Ask, or answer · A
  2. 一变多One into many · B
  3. 数字戴帽子Numbers agree
  4. 说"不",再说回来Saying no, and back · C
  5. 星期和日期Days and dates
  6. 从日出开始数的钟A clock that starts at sunrise · D
  7. 饭桌上的问答Questions at the table · E
  8. 食物的词Words for food · F
  9. 在餐馆At the restaurant · G
  10. 模拟卷 BPractice paper B
  11. 练习Drills

One Sehemu A

问,或者答。

Ask, or answer.

A 部分的指令是 jibu au uliza maswali——回答,或者提问。十道题里一半是问句,一半是陈述句。判断标准就在句末:有问号的,回答它;没有问号的,把它变回一个问句。

The instruction for Part A is jibu au uliza maswali — answer, or ask. Half the ten items are questions and half are statements, and the test is at the end of the line: if there is a question mark, answer it; if there is not, turn the statement back into a question.

把陈述变成问句只有一个动作:找到句子里的信息点,换成疑问词,其余原封不动。关键在于疑问词留在原位——斯瓦希里语不像英语那样把 what、where 提到句首。Rafiki yangu anapenda kusoma maktabani 变成 Rafiki yako anapenda kusoma wapi?,wapi 就站在 maktabani 原来站的地方。这一点跟汉语一模一样:"他在图书馆读书"→"他在哪儿读书?"

Turning a statement into a question is a single move: find the piece of information, replace it with a question word, and leave everything else alone. The question word stays where the information was — Swahili does not front its question words the way English does. Mandarin works exactly the same way.

Swahili中文English例 / Example
nani谁whoRais wa Marekani anaitwa nani?
nini什么whatJirani yako anapenda kula nini?
wapi哪里whereRafiki yako anapenda kusoma wapi?
-ngapi多少how manyRafiki yako hufanya kazi siku ngapi katika wiki?
gani哪个、什么样的which, what kindMwalimu Cosmas ni mtu wa taifa gani?
lini什么时候whenUlikuja New Haven lini?
kwa nini为什么whyKwa nini Musa anakula? — Kwa sababu ana njaa.
-je怎么样、怎样howUnaitwaje? · Umeamkaje?
Je, …?是非问yes / noJe, rafiki yako anapenda kusoma maktabani?

Kwa nini 字面是"为了什么",回答用 kwa sababu"为了原因"——问和答都带 kwa。-je 是贴在动词后面的后缀,unaitwaje 和 unaitwa nani 都是"你叫什么"。 · Kwa nini, "for what", is answered with kwa sababu, "for the reason". -je is a suffix on the verb.

两个最容易丢分的地方 Where the marks go

-ngapi 要跟名词一致。它是一个形容词,所以戴名词的类帽子:miaka mingapi,watu wangapi,vitabu vingapi,maembe mangapi;N 类名词什么也不加——siku ngapi、lugha ngapi。卷子上第 1 题和第 5 题正好一题一种。回答里的数字也一样要戴帽子,见第三节。Gani 则永远不变,跟在名词后面。

-ngapi agrees with its noun, and so does the number in the answer (§3). Gani, by contrast, never changes.

说话人换了,所有指向说话人的东西都要换。陈述句里的 rafiki yangu,你问出来就是 rafiki yako;问句里的 wazazi wako,你答出来就是 wazazi wangu;mwalimu wetu(我们的)问出来是 mwalimu wenu(你们的)。Wewe na familia yako mtafanya… 问的是"你们",答案就是"我们",tuta-。

When the speaker changes, everything pointing at the speaker changes with it. Yangu ↔ yako, wetu ↔ wenu; a "you all" is answered with a "we".

卷子上的十题 The ten items

个人信息题留了空,按自己的情况填。

The personal items are left blank to fill from your own life.

#做什么 / Task答案 / Answer
1答 answerNilizaliwa tarehe ____, mwezi wa ____, mwaka ____. Sasa nina miaka ____.
2问 askRafiki yako anapenda kusoma wapi?
3答 answerMimi na familia yangu tutakula chakula cha jioni pamoja.
4问 askRais wa Marekani anaitwa nani?
5答 answerWazazi wangu ni Wa____ na wanasema lugha ____, Ki____.
6问 askRafiki yako hufanya kazi siku ngapi katika wiki?
7答 answerNinataka kusafiri ____ kwa sababu ____, mwezi wa ____.
8问 askJirani yako anapenda kula nini?
9答 answerNilikuja New Haven mwezi wa ____ kwa ndege.
10问 askMwalimu Cosmas ni mtu wa taifa gani na anasema lugha ngapi?

第 1 题年龄的数字要戴 mi- 帽子,比如 miaka ishirini na minne(第三节);日期的读法见第五节。第 5 题 lugha 是 N 类,说 lugha mbili,不说 lugha wawili。第 6 题的 hufanya 是习惯式,见第七节。第 7 题的 kwa na mwezi gani 应是 kwa nini na mwezi gani 的笔误,所以答案要交代去哪儿、为什么、哪个月。第 9 题的 kwa njia gani 问交通方式:kwa ndege(飞机)、kwa basi(巴士)、kwa gari(汽车)、kwa treni(火车)。第 10 题照着第 5 题的样子问。 · Item 1’s age takes mi- agreement (§3); item 5 is lugha mbili; item 6 is the habitual (§7); item 7 is presumably kwa nini; item 9 asks for the means of travel.

Two Sehemu B

一变多。

One into many.

在斯瓦希里语里,单数变复数从来不是只改一个词。名词的前缀、动词上的主语前缀、还有代词,三样东西一起动。漏掉任何一个,句子就不一致了——*Watoto analala 一眼就是错的。

Changing number in Swahili is never a one-word change. The noun prefix, the subject prefix on the verb and the pronoun all move together; miss one and the sentence no longer agrees.

单数 / Singular复数 / Plural说明 / Note
mtoto / mtu / mgeniwatoto / watu / wageni第 1/2 类,人 · class 1/2, people
mwalimu / mwanafunziwalimu / wanafunzi元音前写 mw- · mw- before a vowel
mimi · ni-sisi · tu-我 → 我们
wewe · u-ninyi · m-你 → 你们
yeye · a-wao · wa-他/她 → 他们
si- / hu- / ha-hatu- / ham- / hawa-否定前缀同样成对 · the negative row pairs the same way
kitabuvitabuKI-VI 类,东西 · class 7/8, things
mji / mkatemiji / mikateM-MI 类,第 3/4 类 · class 3/4
embe / swalimaembe / maswaliJI-MA 类,第 5/6 类 · class 5/6

动物形式上是 N 类,但动词照"人"来一致:Mbuzi wote waliliwa,见 Note 09 第五节。 · Animals take person agreement.

卷子上的十题 The ten items

#原句 / Given改写 / Changed
1Mtoto analala nyumbaniWatoto wanalala nyumbani
2Mwalimu anafundishaWalimu wanafundisha
3Mimi ni MwamerikaSisi ni Waamerika
4Mwanafunzi anaandikaWanafunzi wanaandika
5Mwanafunzi anasoma kitabuWanafunzi wanasoma vitabu
6Wazazi wanakwenda sokoniMzazi anakwenda sokoni
7Wasichana waliandika janaMsichana aliandika jana
8Sisi tunatoka WingerezaMimi ninatoka Wingereza
9Wao hawajambo sanaYeye hajambo sana
10Mtu anasema KisukumaWatu wanasema Kisukuma

第 9 题就是 Note 02 第一节那张 -jambo 六格表里的两格。第 5 题宾语 kitabu 不改也不算错,一起改更稳。第 3 题也可以写 Sisi ni Wamarekani,只要前后用同一套。 · Item 9 is two cells of the -jambo paradigm from Note 02 §1. Item 3 may also be Wamarekani.

什么不动 What does not move

带 -ni 的地点(nyumbani, sokoni, maktabani)、地名(Wingereza)、语言名(Kisukuma)、时间词(jana)——这些都不随主语变。N 类名词单复同形,所以 siku、lugha、ndizi 也不动,只有动词告诉你是几个。

Locatives in -ni, place names, language names and time words stay put. N-class nouns have the same form in both numbers, so only the verb tells you how many.

人、地、语 People, place, language

第 3、8、10 题背后是同一套前缀:U- 是国家,Ki- 是语言,M- 是一个人,Wa- 是一群人。词根只学一次,四个前缀轮流套上去。完整讲解见 Note 08 第十四节。

One root, four prefixes: U- for the country, Ki- for the language, M- for one person, Wa- for the people. The full treatment is in Note 08 §14.

国家 / Nchi语言 / Lugha一个人 / Umoja一群人 / Wingi
Uchina / ChinaKichinaMchinaWachina
UjapaniKijapaniMjapaniWajapani
UfaransaKifaransaMfaransaWafaransa
UjerumaniKijerumaniMjerumaniWajerumani
UrusiKirusiMrusiWarusi
UhispaniaKihispaniaMhispaniaWahispania
UfilipinoKifilipinoMfilipinoWafilipino
Uingereza / WingerezaKiingerezaMwingerezaWaingereza
ItaliaKiitalianoMwitalianoWaitaliano
MarekaniKiingerezaMmarekani / MwamerikaWamarekani / Waamerika
KenyaKiswahiliMkenyaWakenya
TanzaniaKiswahiliMtanzaniaWatanzania
RwandaKinyarwandaMnyarwandaWanyarwanda
UsukumaKisukumaMsukumaWasukuma

三个例外 Three exceptions

本来就有名字的国家不加 U-。Marekani, Kenya, Tanzania, Rwanda, Italia 直接用。

Countries with a name of their own take no U-.

语言不一定跟着国名走。美国说 Kiingereza(英国的语言),肯尼亚和坦桑尼亚说 Kiswahili,没有 *Kikenya。

The language need not follow the country.

美国人有两套。白板上老师两条都写了:从 Marekani 来的 Mmarekani / Wamarekani,从 Amerika 来的 Mwamerika / Waamerika。两套都对,同一份答卷里只用一套。M- 碰到元音变 Mw-(Mwingereza、Mwitaliano),碰到 m 成 Mm-(Mmarekani)。

America has two roots; both are right, but keep to one within an answer sheet.

问国籍 Asking nationality

A: Wewe ni (mtu) wa taifa gani? — B: Mimi ni Mchina.

A: Unatoka nchi gani? — B: Ninatoka Uchina.

A: Unasema lugha gani? — B: Ninasema Kichina na Kiingereza.

你是哪国人?——我是中国人。你从哪个国家来?——我从中国来。你说什么语言?——我说中文和英语。

问"哪国人"时 ni wa taifa gani 最完整,口语也说 ni taifa gani。回答不跟着问句的形状走,直接用 M-/Wa- 的国民名词。 · The fuller question has wa; the answer uses the people-noun directly.

Three 卷子外 · Beyond the paper

数字戴帽子。

Numbers agree.

数字是形容词,所以跟 -ngapi 一样要戴名词的类帽子。但不是所有数字都戴:只有一到五和八是班图词根,会变;六、七、九、十以及二十以上的整十是阿拉伯借词,永远不变。卷子 A 部分第 1、5、10 题都踩在这上面。

Numbers are adjectives and agree like -ngapi — but only one to five and eight, the Bantu roots. Six, seven, nine, ten and the tens from twenty up are Arabic loans and never change.

人 · watu (wa-)树类 · miaka (mi-)东西 · vitabu (vi-)ma- · maembeN · siku, lugha
1mtu mmojamwaka mmojakitabu kimojaembe mojasiku moja
2wawilimiwiliviwilimawilimbili
3watatumitatuvitatumatatutatu
4wanneminnevinnemannenne
5watanomitanovitanomatanotano
6 · 7 · 9 · 10sita · saba · tisa · kumi —— 不变 never change
8wananeminanevinanemananenane
几 · how manywangapimingapivingapimangapingapi

"一"跟单数名词走(mtu mmoja, kitabu kimoja)。N 类的"二"是 mbili:n- 加 -wili,见 Note 08 第五节。 · "One" goes with a singular noun. N-class "two" is mbili, n- + -wili.

复合数字只看最后一位 In compounds, only the last digit agrees

Nina miaka ishirini na minne,我二十四岁:ishirini 不变,最后的 nne 戴 mi-。Watu ishirini na watano,二十五个人;vitabu kumi na viwili,十二本书。最后一位是"一"时用单数形:miaka ishirini na mmoja,二十一岁。

Only the final digit agrees: miaka ishirini na minne; when it is one, the singular form, ishirini na mmoja.

序数和大数 Ordinals and large numbers

Swahili中文说明 / Note
wa kwanza · wa pili第一 · 第二只有这两个是专门的词 · the only two special words
wa tatu · wa nne …第三 · 第四从第三起直接用基数 · plain numbers from third on
mtoto wa kwanza · siku ya kwanza · mwezi wa kwanza老大 · 第一天 · 一月-a 跟着名词变 · the -a agrees
kumi na moja … kumi na tisa11 … 19
ishirini · thelathini · arobaini · hamsini20 · 30 · 40 · 50
sitini · sabini · themanini · tisini60 · 70 · 80 · 90
mia moja · mia mbili · mia tisa100 · 200 · 900mia 后面的数字不戴帽子 · no agreement
elfu moja · elfu mbili · elfu nane1,000 · 2,000 · 8,000Ni shilingi elfu nane · 八千先令

Mia 和 elfu 本身是名词,后面的数字按 N 类走:mia mbili, elfu mbili。年份和价格都用这一套,见第五节。 · Mia and elfu take N-class numbers.

Four Sehemu C

说"不",再说回来。

Saying no, and back again.

卷子上写的是 kukubali au kukanusha,肯定或否定。这次十二个句子全是肯定句,所以全部要改成否定;但正式考试完全可能反过来,给否定句让你改回肯定。两个方向都要会。

The heading says affirmative or negative. This paper gave only affirmatives, but the real exam may well give negatives to turn back. Both directions matter.

第一条:换主语前缀 Rule one: swap the subject prefix

肯定 / Affirmative否定 / Negative
ni-si-我 · I
u-hu-你 · you
a-ha-他/她 · he, she
tu-hatu-我们 · we
m-ham-你们 · you (pl.)
wa-hawa-他们 · they

这正是 -jambo 那一套前缀,见 Note 02 第一节。 · The same row that builds the -jambo greeting.

第二条:处理时态 Rule two: handle the tense

时态 / Tense肯定 / Affirmative否定 / Negative怎么变 / What happens
现在 presentninasomasi-somi-na- 消失,词尾 -a → -i · -na- drops, final -a becomes -i
过去 pastnilisomasikusoma-li- → -ku-
将来 futurenitasomasitasoma-ta- 保留 · -ta- stays

现在时词尾变 -i 只对以 -a 结尾的班图动词有效。阿拉伯借词结尾不是 -a,就原样不动:anasafiri → hasafiri,anafahamu → hafahamu。只换最后一个 a:unakaa → hukai,tunakimbia → hatukimbii(两个 i),anaandika → haandiki(两个 a)。

The final -a → -i applies only to Bantu verbs ending in -a; Arabic loans keep their ending. Only the last a changes: hukai, hatukimbii, haandiki.

第三条:单音节动词 Rule three: the one-syllable verbs

Kula, kunywa, kuja, kwenda 这几个动词词根只有一个音节,肯定句里靠 ku- 撑住重音。到了现在时否定,ku- 掉了;过去时否定,不定式的 ku- 和过去否定的 -ku- 合成一个(si-ku-la,不是 *si-ku-ku-la);将来时否定照旧保留。

The one-syllable verbs keep ku- to carry the stress. In the present negative it falls away; in the past negative the two kus collapse into one; in the future it stays.

动词 / Verb现在否定 / Present neg.过去否定 / Past neg.将来否定 / Future neg.
kula 吃sili · hali · hawalisikula · hakulasitakula · hawatakula
kunywa 喝sinywi · hanywi · hawanywisikunywa · hakunywasitakunywa
kuja 来siji · haji · hawajisikuja · hakujasitakuja · hamtakuja
kwenda 去siendi · haendisikwenda · hatukwendasitakwenda

Kulala(睡)是两个音节,不算单音节:silali, sikulala, sitalala。Sikula 是"没吃",sikulala 是"没睡",见 Note 09 第三节。 · Kulala has two syllables: sikula is "didn’t eat", sikulala "didn’t sleep".

其他几种"不" The other negatives

形式 / Form肯定 / Affirmative否定 / Negative规则 / Rule
是 beMimi ni Mkenya.Mimi si Mkenya.ni → si
有 haveNina njaa.Sina njaa.只换前缀 · prefix only
过去的有 hadNilikuwa na kazi.Sikuwa na kazi.跟过去时一样 · as the past
将来的有 will haveNitakuwa na kazi.Sitakuwa na kazi.跟将来时一样 · as the future
习惯 hu- habitualMimi hupata muda.Mimi sipati muda.hu- 没有否定,借现在时 · borrows the present negative
完成 -me- perfectNimekula.Sijala. · Bado sijala.-me- → -ja-,"还没" · "not yet"

hu- 见第七节和 Note 08 第八节;-me- 和 -ja- 见 Note 08 第十节和 Note 09 第二节。 · See Note 08 §§8 and 10 and Note 09 §2.

卷子上的十二题 The twelve items

#原句 / Given否定 / Negated
1Ninyi mnakula pizza kila wikendiNinyi hamli pizza kila wikendi
2Wanafunzi wengi wanakuja shuleni kila sikuWanafunzi wengi hawaji shuleni kila siku
3Wakenya wanakunywa pombe sanaWakenya hawanywi pombe sana
4Mimi ninaenda sokoni JumamosiMimi siendi sokoni Jumamosi
5Mgeni anataka chaiMgeni hataki chai
6Sisi tulikwenda mjiniSisi hatukwenda mjini
7Wao watakula mkateWao hawatakula mkate
8Nyinyi mtakuja nyumbani wiki ijayoNyinyi hamtakuja nyumbani wiki ijayo
9Mimi nitamaliza kusoma kitabu leo usikuMimi sitamaliza kusoma kitabu leo usiku
10Mwalimu alifundisha janaMwalimu hakufundisha jana
11Wanafunzi walilala maktabaniWanafunzi hawakulala maktabani
12Wakristo watakunywa pombe kanisaniWakristo hawatakunywa pombe kanisani

Ninyi 和 nyinyi 是同一个词的两种拼法,卷子上两种都出现了。第 9 题只否定第一个动词,后面的 kusoma 不动。 · Two spellings of one word. Only the first verb negates.

反过来:否定改回肯定 The other direction: negative back to affirmative

把三条规则倒着做:先把否定前缀换回肯定前缀,再把时态标记还原。最容易错的是还原时漏掉的东西:现在时要把 -na- 加回来、把 i 改回 a;单音节动词要把 ku 加回来。

Run the rules backwards: restore the affirmative prefix, then the tense marker. The marks are lost on what has to be put back — the -na-, the final a, and the ku of one-syllable verbs.

否定 / Negative肯定 / Affirmative要加回什么 / What comes back
Mimi sisomi.Mimi ninasoma.-na- 回来,i → a
Wewe hukai mjini.Wewe unakaa mjini.kai → kaa
Sisi hatukimbii.Sisi tunakimbia.ii → ia
Yeye hasafiri.Yeye anasafiri.借词,词尾不变 · loan, ending unchanged
Mimi sili nyama.Mimi ninakula nyama.单音节:ku 回来 · ku returns
Mimi siji darasani.Mimi ninakuja darasani.ku 回来
Mimi siendi sokoni.Mimi ninakwenda / ninaenda sokoni.两种都对 · both accepted
Yeye hakuimba.Yeye aliimba.-ku- → -li-
Sisi hatukwenda.Sisi tulikwenda.单音节:过去肯定要 ku · ku in the past affirmative
Mimi sikula.Mimi nilikula.合一的 ku 拆成 -li- + ku · the merged ku splits back
Wao hawatakunywa.Wao watakunywa.只换前缀 · prefix only
Mwalimu hajafika.Mwalimu amefika.-ja- → -me-
Sijala.Nimekula.-me- 后单音节要 ku
Sina njaa. · Si Mkenya.Nina njaa. · Ni Mkenya.si → ni

反方向的三个坑 Three traps going back

一、hu- 开头不一定是否定。hukai 是"你不住"(否定),hukaa 是"平时住"(习惯)。看词尾:-i 是否定,-a 是习惯。

An initial hu- is not always negative. Final -i: negative; final -a: habitual.

二、现在时否定改回来默认用 -na-。hapati 既可能来自 anapata 也可能来自 hupata;没有上下文就写 anapata,句子里有 kila siku 之类表示习惯的词时也可以写 hu-。

The present negative goes back to -na- by default; hu- only where the sentence is plainly habitual.

三、-ja- 改回来是 -me-,不是 -li-。hajafika"还没到" → amefika"到了",不是 alifika。

-ja- goes back to -me-, not -li-.

Five 卷子外 · Beyond the paper

星期和日期。

Days and dates.

练习卷 #2 整整一页都在练这个,期中很可能考。斯瓦希里的一周从星期六数起:星期五 Ijumaa(聚会日)是一周的轴,它之后的那天是 Juma-mosi"周一号"。详细讲解见 Note 09 第一节。

Practice sheet #2 spent a whole page on this. The week counts from Saturday, the day after Friday’s congregational prayer. Full treatment in Note 09 §1.

Swahili字面 / Literally中文English
Jumamosi周 + 一星期六Saturday
Jumapili周 + 二星期日Sunday
Jumatatu周 + 三星期一Monday
Jumanne周 + 四星期二Tuesday
Jumatano周 + 五星期三Wednesday
Alhamisi"第五"(阿拉伯语)星期四Thursday
Ijumaa"聚会日"星期五Friday

记法:星期六是一号。Jumatatu 里有"三",却是星期一。 · Count Saturday as one.

相对的日子 Days relative to today

Swahili中文以今天是 Jumatatu 为例 · if today is Monday
juzi前天Juzi ilikuwa Jumamosi.
jana昨天Jana ilikuwa Jumapili.
leo今天Leo ni Jumatatu.
kesho明天Kesho itakuwa Jumanne.
kesho kutwa后天Kesho kutwa itakuwa Jumatano.
mtondo大后天Mtondo itakuwa Alhamisi.
mtondogoo大大后天Mtondogoo itakuwa Ijumaa.

ni · ilikuwa · itakuwa "Is" in three tenses

现在用不变的 ni;过去和将来借 -kuwa,前缀是 i-,因为省掉的主语 siku 是 N 类。所以问 Jana ilikuwa siku gani?,答也用 ilikuwa;问 Kesho itakuwa…?,答也用 itakuwa。别写成 Jana ni Jumapili。

Present ni; past and future borrow -kuwa with i-, agreeing with siku. Answer in the tense you were asked in.

日期、月份、年份 Dates, months, years

顺序是星期、日、月、年:Jumatatu, tarehe ishirini na sita, mwezi wa kumi, mwaka elfu mbili na ishirini na sita。日子用 tarehe;月份用 mwezi wa + 序数:mwezi wa kwanza(一月)、mwezi wa pili(二月),从三月起直接用基数(mwezi wa tatu … mwezi wa kumi na mbili)。英语借词 Januari, Septemba, Oktoba 也通用。

Weekday, day, month, year. The day takes tarehe; months are mwezi wa + ordinal; English month names also work.

年份 / Year读法 / Read as
1776elfu moja mia saba sabini na sita
1961elfu moja mia tisa sitini na moja
2002elfu mbili na mbili
2026elfu mbili na ishirini na sita

从大读到小,最后一段前加 na。问年份用 mwaka gani?,问日子用 tarehe ngapi?,问星期用 siku gani?,问"几天"用 siku ngapi?。 · Largest unit first, na before the last part.

常用说法 Phrases

Swahili中文English
siku ya Jumapili(在)星期日on Sunday
kila Jumamosi · kila siku每个星期六 · 每天every Saturday · every day
wikendi · wiki ijayo周末 · 下周weekend · next week
mwezi uliopita · mwaka jana上个月 · 去年last month · last year
mwaka ujao · mwaka kesho明年next year
Nilizaliwa tarehe … mwaka …我生于……I was born on …

Six Sehemu D

从日出开始数的钟。

A clock that starts at sunrise.

斯瓦希里的一天从天亮开始。东非在赤道上,一年到头大约早上六点天亮、傍晚六点天黑,所以早上七点走完天亮后的第一个钟头——saa moja,"第一点"。整套时间就是西式钟点减六(或加六,结果一样)。详细讲解见 Note 08 第四至七节。

The Swahili day begins at daybreak. Light comes at about six all year, so seven is the end of the first hour — saa moja. The system is Western time minus six, or plus six. Fuller treatment in Note 08 §§4–7.

考场上最快的办法:看钟面上对面的那个数字。时针指着 7,对面是 1,就是 saa moja;指着 10,对面是 4,就是 saa nne。

The fastest method in an exam: read the number on the opposite side of the clock face.

西式 / WesternKiswahili西式 / WesternKiswahili
7:00saa moja1:00saa saba
8:00saa mbili2:00saa nane
9:00saa tatu3:00saa tisa
10:00saa nne4:00saa kumi
11:00saa tano5:00saa kumi na moja
12:00saa sita6:00saa kumi na mbili

问时间 Asking the time

A: Saa ngapi sasa? — B: Ni saa nne na nusu asubuhi.

A: Darasa litaanza saa ngapi? — B: Litaanza saa tano kamili.

现在几点?——上午十点半。课几点开始?——十一点整。

"在几点"不需要介词:Ninaamka saa kumi na mbili。表示持续多久用 kwa:Nilisoma kwa saa mbili,我读了两个小时;"从……到……"是 kutoka … mpaka …。 · No word for "at"; duration takes kwa; from … until … is kutoka … mpaka.

分钟 Minutes

Swahili中文English例 / Example
kamili整点exactly, on the hour8:00 pm · saa mbili kamili usiku
na robo过一刻quarter past4:15 am · saa kumi na robo
na nusu半half past12:30 pm · saa sita na nusu
kasoro robo · kasorobo差一刻quarter to6:45 am · saa moja kasoro robo
na dakika ___过 ___ 分___ minutes past11:20 am · saa tano na dakika ishirini
kasoro dakika ___差 ___ 分___ minutes to2:36 am · saa tisa kasoro dakika ishirini na nne

Kasoro 的意思是"缺",kasorobo 是 kasoro robo 的连读。超过半点时一般向下一个钟点借,所以 6:45 是"七点缺一刻",钟点要用下一个小时的斯语名——saa moja,不是 saa kumi na mbili。超过半点直接加分钟也算对。数字表见第三节。 · With kasoro the hour named is the next one. Numbers are in §3.

钟面练习里的三个常见错误 Three common errors

错 / Wrong对 / Right原因 / Why
saa saba na kasoro robosaa saba kasoro robokasoro 是"差",前面不加"加"(na)
saa kumi na thelathini na tanosaa kumi na dakika thelathini na tano十点以后钟点本身带 kumi na,分钟前必须用 dakika 隔开
saa moja na nusu(标了 A.M.)saa moja na nusu asubuhiA.M. / P.M. 要落到时段词上

一天的时段 Parts of the day

斯语时间不说 am/pm,靠时段词区分。Saa mbili asubuhi 是早上八点,saa mbili usiku 是晚上八点。这张表和 Note 08 第六节统一。

There is no am or pm; the part of the day does that work. Aligned with Note 08 §6.

Swahili中文大致 / Roughly
alfajiri拂晓4–6 am
asubuhi上午6 am – noon
mchana中午、午后noon – 3 pm
alasiri下午3–5 pm
jioni傍晚5–7 pm
usiku夜里7 pm – 4 am
usiku wa manane半夜around midnight

边界有弹性:下午四点有人说 alasiri,有人说 jioni。考试按课上的分法;只要写了一个合理的时段词就不会全错。 · Boundaries are soft; follow the class division.

卷子上的十六题 The sixteen items

时间 / TimeKiswahili
6:45 amsaa moja kasoro robo asubuhi
11:20 amsaa tano na dakika ishirini asubuhi
12:30 pmsaa sita na nusu mchana
4:15 amsaa kumi na robo alfajiri
9:25 pmsaa tatu na dakika ishirini na tano usiku
2:36 amsaa tisa kasoro dakika ishirini na nne usiku
6:20 amsaa kumi na mbili na dakika ishirini asubuhi
7:10 pmsaa moja na dakika kumi usiku
4:00 amsaa kumi kamili alfajiri
8:00 pmsaa mbili kamili usiku
11:45 pmsaa sita kasoro robo usiku
12:05 amsaa sita na dakika tano usiku (wa manane)
4:20 pmsaa kumi na dakika ishirini alasiri
6:00 amsaa kumi na mbili kamili asubuhi
9:35 amsaa nne kasoro dakika ishirini na tano asubuhi
1:49 pmsaa nane kasoro dakika kumi na moja mchana

4:20 pm 按上面的时段表是 alasiri,写 jioni 也常听到(v1.0 写的是 jioni)。超过半点的三题也可以直接加分钟:2:36 am 是 saa nane na dakika thelathini na sita usiku;9:35 am 是 saa tatu na dakika thelathini na tano asubuhi;1:49 pm 是 saa saba na dakika arobaini na tisa mchana。 · 4:20 pm is alasiri by the table above; jioni is also heard. The three past the half hour can also be given with minutes added.

Seven Sehemu E

饭桌上的问答。

Questions at the table.

E 部分十题全是问句,全部要回答,规则就是第一节那一条:问的是 wewe,答的是 mimi,动词从 u- 换成 ni-。问"你和朋友",答"我们",tuna-。问 wazazi wako,答 wazazi wangu wana-。

All ten items in Part E are questions to be answered: asked with wewe, answered with mimi; asked about "you and your friend", answered with tuna-.

注意饿和渴的说法:斯瓦希里语不说"我饿",说"我有饥饿"——nina njaa,nina kiu。所以否定是 sina njaa,按第四节"有"的规则走。

Hunger and thirst are things you have: nina njaa, nina kiu.

为什么、因为:板书上的问答链 The why-because chain on the board

吃 · eating喝 · drinking
Musa anafanya nini?
Yeye anakula.
Waithera anafanya nini?
Yeye anakunywa.
Kwa nini Musa anakula?
Kwa sababu yeye ana njaa.
Kwa nini yeye anakunywa?
Kwa sababu yeye ana kiu.
Wakati una njaa unakula nini?
Wakati nina njaa, (mimi) ninakula mkate.
Wakati una kiu, unakunywa nini?
Wakati nina kiu, (mimi) ninakunywa maji.

卷子用的是 kama(如果),板书用的是 wakati(当……时)。在"饿了吃什么"这种习惯性问题里两个都通,回答的结构完全一样。 · The paper has kama, "if"; the board has wakati, "when". Either works here.

平时怎样:hu- The habitual

A 部分第 6 题的 hufanya 是习惯式,表示"平时、一贯"。它没有人称前缀,六个人称都一样,所以代词一般要说出来:Mimi hunywa chai asubuhi,我早上(一般)喝茶。问句用 hu- 问,回答也用 hu- 答。详见 Note 08 第八节。

The hufanya of A6 is the habitual: no subject prefix, the same for every person, so keep the pronoun. Asked in hu-, answer in hu-.

Swahili中文说明 / Note
Wewe hufanya nini wikendi?你周末平时做什么?问 · question
Mimi husoma na hupika.我一般读书、做饭。答 · answer
Mimi hula wali · huenda sokoni我一般吃米饭 · 去市场单音节去掉 ku · one-syllable verbs drop ku
Mimi sipati muda.我(平时)没时间。否定借现在时 · negative borrows the present

卷子上的十题 The ten items

#问 / Question答 / Answer
1Kama una njaa unafanya nini?Kama nina njaa, ninakula chakula.
2Kama una kiu unafanya nini?Kama nina kiu, ninakunywa maji au chai.
3Wewe unakula nini asubuhi?Asubuhi ninakula mkate na mayai, na ninakunywa chai.
4Wewe unakula wapi mchana?Mchana ninakula katika mkahawa wa chuo.
5Wewe na rafiki yako mnakula na kunywa nini wikendi?Mimi na rafiki yangu tunakula pizza na tunakunywa soda.
6Chakula kikuu cha watu wa nchi yako ni nini?Chakula kikuu cha watu wa nchi yangu ni wali na tambi.
7Waamerika wanapenda kula nini siku ya Thanksgiving?Waamerika wanapenda kula bata mzinga siku ya Thanksgiving.
8Wewe unapenda kula nini jioni?Jioni ninapenda kula wali, mboga na nyama.
9Wewe unapenda kunywa nini?Ninapenda kunywa chai.
10Wazazi wako wanapenda kula na kunywa nini?Wazazi wangu wanapenda kula wali na samaki, na wanapenda kunywa chai.

答案内容可以换,结构不能换。第 4 题问 wapi,答案里必须有地点;第 6 题 tambi 是面条;第 7 题 bata mzinga 是火鸡。 · Swap the food freely; keep the structure. Item 4 must contain a place.

顺带:chochote In passing: chochote

"什么都行""我什么都不要"用 -o -ote,"任何的",按名词类变形:kitu chochote,任何东西;mtu yeyote,任何人;mahali popote,任何地方;siku yoyote,任何一天。Unaweza kula chochote,你什么都能吃;Sitaki chochote,我什么都不要。

-o -ote, "any at all", takes the class of its noun.

Eight Sehemu F

食物的词。

Words for food.

EnglishSwahili中文单 / 复 · Sg. / Pl.
ricemchele · wali米 · 米饭见下框 · see the box below
mangoesmaembe芒果embe / maembe
bananandizi香蕉ndizi / ndizi (N)
orangesmachungwa橙子chungwa / machungwa
beansmaharage豆子也写 maharagwe · also maharagwe
teachai茶N
orange juicejuisi ya machungwa橙汁也说 maji ya machungwa
watermaji水只有复数形 · plural form only
coffeekahawa咖啡N
corn / maizemahindi玉米hindi / mahindi

芒果、橙子、玉米的复数都是 ma-:它们跟 jina / majina 同属第 5/6 类,见 Note 02 第五节。题目给的是复数,就写复数。 · Mangoes, oranges and maize sit in class 5/6 with jina / majina.

放在旁边看 Worth putting beside it

英语只有一个 rice。斯瓦希里语有三个:田里长着的是 mpunga,脱了壳的生米是 mchele,煮熟端上桌的是 wali。汉语切的位置一模一样——稻、米、饭。两种以稻米为主粮的语言各自独立地在同样的三个地方下了刀,而一种不以稻米为主粮的语言觉得一个词就够了。词汇的精细程度跟着生活走。考场上写 mchele 或 wali 都对,两个都写最保险。

English has one word for rice. Swahili has three — mpunga in the field, mchele husked and raw, wali cooked — and Mandarin makes exactly the same three cuts: 稻, 米, 饭. Two languages of rice-eating peoples drew the lines in the same places. On the paper, either mchele or wali is right; giving both is safest.

别写混 Do not confuse

kahawa 是咖啡,mkahawa 是餐馆——字面就是"卖咖啡的地方",后来泛指一切小饭馆。两个词只差一个 m-,G 部分两个都要用到。nyanya 既是西红柿也是奶奶。

Kahawa is coffee; mkahawa, a café or small restaurant. Nyanya is both tomato and grandmother.

扩展词库 A wider word bank

正式考试的 F 部分几乎肯定换词。下面是课上出现过、最可能考的词;完整清单在 Note 09 第六节。

The real F section will almost certainly use different words. These are the likeliest; the full list is in Note 09 §6.

EnglishSwahiliEnglishSwahili
foodchakula / vyakulameatnyama
breadmkate / mikatebeefnyama ya ng’ombe
maize porridgeugaligoat meatnyama ya mbuzi
potatoesviazi (kiazi)chickenkuku · nyama ya kuku
sweet potatoesviazi vitamuporknyama ya nguruwe
noodlestambifishsamaki
flatbreadchapatiegg / eggsyai / mayai
flourungacheesejibini
vegetablesmbogafruittunda / matunda
tomatonyanyaappletufaa / matufaa
onionkitunguu / vitunguupineapplenanasi / mananasi
cabbagekabejiavocadoparachichi / maparachichi
spinach · greensspinachi · mchichapapayapapai / mapapai
carrotkarotilemonlimau / malimau
pepper · chillipilipili · pilipili-kalipassion fruitpesheni / mapesheni
milkmaziwasugarsukari
juice · sodajuisi · sodasaltchumvi
beer · alcoholbia · pombedrinksvinywaji

规律:水果几乎都是"单数无前缀、复数加 ma-";ndizi, mboga, nyama, chai, sukari, chumvi 是 N 类,单复同形;maji, maziwa 只有 ma- 形。 · Fruit: bare singular, ma- plural. N-class words don't change. Maji, maziwa exist only in ma-.

怎么做的 How it was cooked

食物 + -a + 不定式,-a 跟着食物戴帽子:

Food + -a + infinitive, with the -a agreeing:

Swahili中文说明 / Note
mahindi ya kuchoma · ya kuchemsha烤玉米 · 煮玉米ma- → ya
nyama ya kuku ya kukaanga炸鸡N 单数 → ya
mayai ya kuchemsha煮鸡蛋ma- → ya
ndizi za kupika · za kuiva做菜用的香蕉 · 熟透直接吃的香蕉N 复数 → za
viazi vya kukaanga炸土豆vi- → vya
nyama choma烤肉固定说法 · set phrase

Nine Sehemu G

在餐馆。

At the restaurant.

G 部分要写一段 mteja(顾客)和 mwuzaji(店员)之间的对话。下面这段把前面几节的东西尽量都用上了:-jambo 问候、问句、将来时、食物的词、kitamu 的类一致、价钱的数字。

Part G asks for a dialogue between a customer, mteja, and the person serving, mwuzaji. The version below works in as much of the earlier sections as it can.

Swahili中文English
Mwuzaji: Hujambo? Karibu!你好!欢迎!How are you? Welcome!
Mteja: Sijambo, asante. Habari za jioni?我很好,谢谢。晚上好吗?Fine, thank you. How’s the evening?
Mwuzaji: Nzuri sana. Unataka kula nini?很好。你想吃什么?Very good. What would you like to eat?
Mteja: Mna chakula gani leo?你们今天有什么吃的?What food do you have today?
Mwuzaji: Tuna wali, ugali, maharage, kuku wa kuchoma, samaki na chipsi.有米饭、乌伽黎、豆子、烤鸡、鱼和薯条。We have rice, ugali, beans, grilled chicken, fish and chips.
Mteja: Naomba wali, maharage na kuku, tafadhali.请给我米饭、豆子和鸡肉。Rice, beans and chicken, please.
Mwuzaji: Sawa. Na unataka kunywa nini?好的。想喝点什么?Fine. And to drink?
Mteja: Mna juisi ya machungwa?有橙汁吗?Do you have orange juice?
Mwuzaji: Ndiyo, tuna juisi ya machungwa na chai pia.有,还有茶。Yes, and tea as well.
Mteja: Nipe juisi ya machungwa, tafadhali.请给我橙汁。Orange juice, please.
Mwuzaji: Sawa. Chakula kitakuwa tayari baada ya dakika kumi.好的。十分钟后上菜。Fine. The food will be ready in ten minutes.
(Baadaye · 稍后 · Later)
Mteja: Chakula ni kitamu sana! Naomba bili. Ni shilingi ngapi?太好吃了!请结账。多少钱?The food is delicious! The bill, please. How much is it?
Mwuzaji: Ni shilingi elfu nane.八千先令。Eight thousand shillings.
Mteja: Hizi hapa. Asante sana.给你。非常感谢。Here you are. Thank you very much.
Mwuzaji: Asante, karibu tena!谢谢,欢迎再来!Thank you, come again!

Kuku wa kuchoma:kuku 是动物,连接词按"人"用 wa;说 nyama ya kuku ya kuchoma 也对。 · Kuku is animate, so wa.

要背下来的几句 The lines worth memorising

Swahili中文说明 / Note
Mna chakula gani?你们有什么吃的?m- + -na,"你们有" · "you all have"
Naomba … (tafadhali).请给我……最礼貌、课上最常用 · politest, the class default
Nipe … tafadhali.给我……直接一些 · more direct
Ni shilingi ngapi? · Bei gani?多少钱?两种都行 · either works
Naomba bili.请结账。the bill, please
Chakula ni kitamu.饭很好吃。chakula 是 KI-VI 类,形容词戴 ki-
Chakula kitakuwa tayari.饭会好的。主语前缀也跟着类走 · the subject prefix follows the class
Hizi hapa.给你(钱)。pesa 是 N 类复数 · agrees with pesa

让对话更像真人 Making it sound real

Swahili中文什么时候用 / When
Hodi! — Karibu!有人吗?——请进!进门前喊,主人回 · at the door
Karibu chakula.一起吃吧。请别人一起吃 · inviting someone to eat
Pole! · Pole sana.辛苦了、真遗憾对方说久等了、累了 · sympathy
Samahani.对不起认错、打扰 · apology
Sawa. · Haya.好的 · 好吧答应 · agreeing
Nimeshiba.我吃饱了。-me-:状态 · a state

多加一两句这样的话,对话就不止是"点菜—付钱"两步,评分时也更显得会用。 · One or two of these lift the dialogue beyond order-and-pay.

Ten Mazoezi B

模拟卷 B。

Practice paper B.

题型和原卷一样,题目全换了,覆盖本页新加的内容。先在纸上做完,再展开每部分的答案对。个人题按自己的情况答,答案里只给句型。

Same format as the original, all new items, covering what this page adds. Do it on paper first, then open each part’s answers. Personal items show only the pattern.

A. Jibu au uliza maswali

#题 / Item
1Wewe una ndugu wangapi na wanaitwa nani?
2Mwalimu wetu anakaa New Haven.
3Leo ni siku gani na ni tarehe ngapi?
4Rafiki yangu ana vitabu vitano.
5Wewe huamka saa ngapi asubuhi?
6Wanafunzi wanajifunza Kiswahili kwa sababu wanataka kwenda Tanzania.
7Kesho itakuwa siku gani?
8Wazazi wa Juma ni Wakenya.
9Wewe na familia yako mlikula nini jana jioni?
10Bibi yangu alizaliwa mwaka elfu moja mia tisa hamsini.
A 的答案 Answers to A
1Nina ndugu wawili / watatu …; wanaitwa ____ na ____.wawili 戴 wa-;"一个"是 ndugu mmoja
2Mwalimu wenu anakaa wapi?wetu → wenu
3Leo ni Jumatatu, tarehe ishirini na sita, mwezi wa kumi.按考试当天改
4Rafiki yako ana vitabu vingapi?yangu → yako;vingapi 戴 vi-
5Mimi huamka saa ____ asubuhi.hu- 问,hu- 答
6Kwa nini wanafunzi wanajifunza Kiswahili?kwa sababu → kwa nini
7Kesho itakuwa Jumanne.itakuwa 问,itakuwa 答
8Wazazi wa Juma ni wa taifa gani?Wakenya → wa taifa gani
9Sisi tulikula wali, samaki na mboga jana jioni.你们 → 我们;过去时 tuli-
10Bibi yako alizaliwa mwaka gani?yangu → yako;年份 → mwaka gani

B. Badilisha katika uchache au wingi

#题 / Item
1Mgeni anakula ndizi.
2Wanafunzi wanasoma vitabu.
3Mimi ni Mtanzania.
4Wao ni Wajapani.
5Mzee hajambo.
6Mwalimu alifundisha jana.
7Ninyi mtakuja kesho.
8Msichana anatoka Ufaransa.
9Sisi hatuli nyama.
10Mkenya anasema Kiswahili.
B 的答案 Answers to B
1Wageni wanakula ndizi.ndizi 不动(N 类)
2Mwanafunzi anasoma kitabu.vitabu → kitabu
3Sisi ni Watanzania.
4Yeye ni Mjapani.
5Wazee hawajambo.ha- → hawa-
6Walimu walifundisha jana.
7Wewe utakuja kesho.mta- → uta-,ku 保留
8Wasichana wanatoka Ufaransa.地名不动
9Mimi sili nyama.hatu- → si-
10Wakenya wanasema Kiswahili.语言名不动

C. Geuza katika kukubali au kukanusha

前八句是肯定,改否定;后八句是否定,改肯定。

Items 1–8 are affirmative, to negate; 9–16 are negative, to turn back.

#题 / Item#题 / Item
1Mimi ninakunywa kahawa kila asubuhi.9Sisi hatukimbii mchana.
2Wewe unakaa mjini.10Mimi siji darasani kila siku.
3Yeye alikwenda sokoni juzi.11Wewe huli mkate asubuhi.
4Sisi tutakula wali kesho.12Yeye hakuimba kanisani.
5Wao wanaandika barua.13Wao hawatakunywa pombe.
6Ninyi mlilala maktabani.14Ninyi hamsomi sasa.
7Mimi nina njaa.15Mimi si Mkenya.
8Kimeu hupata muda wa kupumzika.16Mwalimu hajafika bado.
C 的答案 Answers to C
1Mimi sinywi kahawa kila asubuhi.单音节去 ku
2Wewe hukai mjini.kaa → kai
3Yeye hakwenda sokoni juzi.两个 ku 合一
4Sisi hatutakula wali kesho.-ta- 和 ku 都保留
5Wao hawaandiki barua.两个 a
6Ninyi hamkulala maktabani.-lala 不是单音节
7Mimi sina njaa."有"只换前缀
8Kimeu hapati muda wa kupumzika.hu- 借现在时否定
9Sisi tunakimbia mchana.ii → ia,-na- 回来
10Mimi ninakuja darasani kila siku.ku 回来
11Wewe unakula mkate asubuhi.ku 回来
12Yeye aliimba kanisani.-ku- → -li-
13Wao watakunywa pombe.只换前缀
14Ninyi mnasoma sasa.ham- → m-,-na- 回来
15Mimi ni Mkenya.si → ni
16Mwalimu amefika.-ja- → -me-;bado 删掉

D. Andika saa hizi kwa Kiswahili

#时间 / Time#时间 / Time
17:15 am68:10 pm
210:30 am711:55 pm
31:00 pm812:30 am
43:40 pm94:50 am
55:45 pm106:05 am
D 的答案 Answers to D
7:15 amsaa moja na robo asubuhi
10:30 amsaa nne na nusu asubuhi
1:00 pmsaa saba kamili mchana
3:40 pmsaa kumi kasoro dakika ishirini alasiri
5:45 pmsaa kumi na mbili kasoro robo jioni
8:10 pmsaa mbili na dakika kumi usiku
11:55 pmsaa sita kasoro dakika tano usiku
12:30 amsaa sita na nusu usiku (wa manane)
4:50 amsaa kumi na moja kasoro dakika kumi alfajiri
6:05 amsaa kumi na mbili na dakika tano asubuhi

3:40、5:45、4:50 都向下一个钟点借:16:00 是 saa kumi,18:00 是 saa kumi na mbili,5:00 是 saa kumi na moja。也可以正着数:3:40 pm 是 saa tisa na dakika arobaini alasiri。 · The three past the half hour borrow from the next hour; counting forward is also accepted.

E. Jibu maswali haya

#题 / Item
1Wewe hunywa nini asubuhi?
2Kwa nini Waithera anakunywa maji?
3Wakati una njaa, unakula nini?
4Chakula kikuu cha Wakenya ni nini?
5Unapenda nyama ya kuchoma au nyama ya kukaanga?
6Wazazi wako hula nini siku ya Jumapili?
E 的答案 Answers to E
1Mimi hunywa chai asubuhi.hu- 问,hu- 答
2Kwa sababu yeye ana kiu.kwa nini → kwa sababu
3Wakati nina njaa, ninakula mkate na mayai.una → nina
4Chakula kikuu cha Wakenya ni ugali.
5Ninapenda nyama ya kuchoma.选一个,保留 ya + 不定式
6Wazazi wangu hula wali na kuku siku ya Jumapili.wako → wangu;hula 没有 ku

F. Andika maneno haya kwa Kiswahili

#English#English#English
1meat5potatoes9pineapples
2eggs6sugar10vegetables
3bread7salt11fish
4milk8avocados12onions
F 的答案 Answers to F
1 · meatnyama7 · saltchumvi
2 · eggsmayai8 · avocadosmaparachichi
3 · breadmkate9 · pineapplesmananasi
4 · milkmaziwa10 · vegetablesmboga
5 · potatoesviazi11 · fishsamaki
6 · sugarsukari12 · onionsvitunguu

题目给复数的(eggs、potatoes、avocados、pineapples、onions)就写复数。 · Plural in, plural out.

G. Mazungumzo sokoni

写一段至少十行的对话:你在市场上(sokoni)向 mwuzaji 买水果和蔬菜。要包括:Hodi 或问候、问有什么、问价钱、至少一个带数字的东西(比如三个芒果)、一句否定、道别。

Write a dialogue of at least ten lines buying fruit and vegetables at the market. Include a greeting, asking what there is, a price, at least one counted item, one negative, and a farewell.

G 的参考答案 Model answer to G
Mteja: Hujambo, mama?您好,大妈?
Mwuzaji: Sijambo. Karibu! Unataka nini leo?我很好。欢迎!今天要点什么?
Mteja: Mna maembe?有芒果吗?
Mwuzaji: Ndiyo, tuna maembe, machungwa na mananasi.有,有芒果、橙子和菠萝。
Mteja: Embe moja ni shilingi ngapi?一个芒果多少钱?
Mwuzaji: Ni shilingi mia tano.五百先令。
Mteja: Naomba maembe matatu na nanasi moja.请给我三个芒果和一个菠萝。
Mwuzaji: Sawa. Unataka nyanya pia?好的。还要西红柿吗?
Mteja: Hapana, sitaki nyanya leo. Jumla ni shilingi ngapi?不了,今天不要西红柿。一共多少钱?
Mwuzaji: Ni shilingi elfu mbili.两千先令。
Mteja: Hizi hapa. Asante sana.给你。非常感谢。
Mwuzaji: Asante, karibu tena!谢谢,欢迎再来!

maembe matatu、nanasi moja:数字戴 ma- 帽子(第三节)。sitaki 是现在时否定。jumla 是"总共"。按每个五百算:三个芒果一千五,加一个菠萝五百,正好两千。 · maembe matatu agrees in ma-; jumla is "in total".

Eleven

练习。

Drills.

一 — 换成问句 One — make it a question

找到信息点,换成疑问词,留在原位。

Find the information, replace it with a question word, leave it in place.

Mama anaitwa Asha.Mama anaitwa nani?
Ninakula wali.Unakula nini?
Wanatoka Kenya.Wanatoka wapi? · Wanatoka nchi gani?
Nina vitabu vitatu.Una vitabu vingapi?
Nilikuja mwezi wa nane.Ulikuja lini? · Ulikuja mwezi gani?
Ana njaa, kwa sababu hakula.Kwa nini ana njaa?
二 — 一变多,多变一 Two — singular and plural
Mtoto anakula ndizi.Watoto wanakula ndizi.
Wageni wanataka chai.Mgeni anataka chai.
Mimi ni mwanafunzi.Sisi ni wanafunzi.
Yeye hajambo.Wao hawajambo.
Wewe unatoka wapi?Ninyi mnatoka wapi?
Mwitaliano anasema Kiitaliano.Waitaliano wanasema Kiitaliano.
三 — 数字戴帽子 Three — make the number agree
watoto (3)watoto watatu
miaka (24)miaka ishirini na minne
vitabu (2)vitabu viwili
lugha (2)lugha mbili
maembe (5)maembe matano
siku (7)siku saba —— 不变
watu (21)watu ishirini na mmoja
四 — 全部否定 Four — negate everything

每句先说出用的是哪一条规则,再写答案。

Name the rule before writing each answer.

Ninakula wali.Sili wali.现在 + 单音节
Anakunywa kahawa.Hanywi kahawa.现在 + 单音节
Walikuja jana.Hawakuja jana.过去 + 单音节
Tutakwenda sokoni.Hatutakwenda sokoni.将来
Anasafiri leo.Hasafiri leo.借词,词尾不变
Mimi ni Mkenya.Mimi si Mkenya.ni → si
Una njaa.Huna njaa."有"只换前缀
Mimi hupika kila siku.Mimi sipiki kila siku.hu- 借现在时
Amefika.Hajafika.-me- → -ja-
五 — 说回来 Five — back to the affirmative
Hawali nyama.Wanakula nyama.ku 回来
Hamkuja jana.Mlikuja jana.-li- + ku
Siendi sokoni.Ninakwenda / Ninaenda sokoni.
Hukai mjini.Unakaa mjini.i → a
Hatukusoma.Tulisoma.-ku- → -li-
Hajala bado.Amekula.-ja- → -me-,ku 回来
Sikuwa na kazi.Nilikuwa na kazi.
六 — 推日子 Six — count the days

假设 leo ni Alhamisi,用完整句说出 juzi、jana、kesho、kesho kutwa、mtondo、mtondogoo。

Juzi ilikuwa Jumanne.Jana ilikuwa Jumatano.
Kesho itakuwa Ijumaa.Kesho kutwa itakuwa Jumamosi.
Mtondo itakuwa Jumapili.Mtondogoo itakuwa Jumatatu.
七 — 看钟 Seven — read the clock
7:30 amsaa moja na nusu asubuhi
3:15 pmsaa tisa na robo alasiri
10:50 pmsaa tano kasoro dakika kumi usiku
5:00 amsaa kumi na moja kamili alfajiri
12:00 pmsaa sita kamili mchana
4:35 pmsaa kumi na dakika thelathini na tano alasiri
八 — 点一顿饭 Eight — order a meal

不看第九节,自己写一段至少十行的点餐对话:问候、问有什么、点吃的(说清做法)、点喝的、夸饭、问价、道别。每一行至少用一个本页出现过的词,至少用一次 Naomba。

Without looking at section nine, write an ordering dialogue of at least ten lines, saying how one dish is cooked and using Naomba at least once.